تحقيق اين اخبار و جمع ميان آنها بدان كه تخت شاهى در اين جهان مظهر قدرت پادشاهانست ولى خداى سبحان از مكان و قرارگاه منزّه است نه تختى دارد و نه كرسى كه بر آن بنشيند ، و اين دو بر آفريده‌هاى او بحسب مناسبت اطلاق شدند به چند معنى . 1 - دو جسم بزرگ فراز هفت آسمان ، بيشتر اخبار عرش را بالاتر و بزرگتر از كرسى دانسته و برخى برعكس گفته‌اند حكماء پنداشته‌اند كه كرسى فلك هشتم است و عرش فلك نهم ، ولى ظاهر اخبار مخالف آنست زيرا آنها را مربع و پايدار و گوشه دار دانسته ، و بسا كه اينها را حمل كنند به جهات و حدود ، و صفاتى كه مايه بزرگداشت و تكريم است . و ما نيازى نداريم به اين تأويلات ، و همانا به اين دو نام خوانده شدند براى اينكه احكام و تقديرات خدا از آنها تراود و فرشته‌هاى كروبيان و مقرب و ارواح پيمبران و اوصياء گرد آنهايند و هر كه را خدا خواهد به خود نزديك سازد بدانها بالايش برد ، چنانچه فرمانها و احكام شاهان و آثار سلطنت و عظمت آنان از تخت و كرسى آنها است ، و مقرّبان آستان و خاصان آنها بگرد آنها چرخند و نيز چون آن دو بزرگترين آفريده جسمانيند و انوار عجيبه و آثار غريبه مخصوص به خود دارند ، دلالتشان بر وجود خدا و علم و قدرت و حكمتش بيش از اجسام ديگر است و مخصوص بدين نام شدند و حاملشان در دنيا گروهى فرشته‌اند و در آخرت يا فرشته‌هايند يا انبياء اولو العزم و اوصياء برگزيده چنانچه دانستى و بسا مقصود از حمل در آخرت اين باشد كه اينان حكّام و مقرّبان حضرت اويند . 2 - علم و دانش چنانچه در بسيارى اخبار بدان تفسير شدند ، و فرقشان در خبر معانى الاخبار و جز آن گذشت ، چون منشأ ظهور خدا بر خلقش دانش و